18 درمان خانگی شگفت‌انگیز برای حذف تارتار و پلاک از دندان

بهداشت دهان از اهمیت بسزایی برخوردار است. اگر روی دندان هایتان جرم (plaque) دارید، اجازه ندهید این آلودگی باکتریایی باعث درد دندان، تورم لثه و افزایش حساسیت پذیری و دردی برای شما شود.

این مقاله درباره درمان های مختلف بحث خواهد کرد و نیز نکاتی برای دور نگه داشتن رسوبات دندانی و جرم بیان خواهد شد. مسواک زدن دندان ها به صورت روزانه، نخ دندان کشیدن مناسب، و بررسی منظم دندانی برای استمرار سلامتی دهان در حد مناسب نکات مهمی هستند. مسواک کردن غلط و ناصحیح می تواند منجر به شکل گیری پلاک دندان شود، و در صورتی که این قضیه نادیده گرفته شود، رسوبات دندانی شکل می گیرد، که نوع جامد شده پلاک یا جرم دندانی است. این امر در نهایت منجر می شود به چندین نوع بیماری لثه ای و دهانی دیگر.

بی توجهی ساده می تواند سبب ایجاد رسوبات دندانی در عرض چند ماه شود.از این رو، دانستن اینکه چگونه رسوبات دندانی (tartar) را برطرف کنیم و از علائم و ابتلا به سایر بیماری های دهانی اجتناب کنیم، موضوعی بسیار پر اهمیت می باشد. در ادامه با دکتر مجازی همراه باشید تا با درمان‌های خانگی پلاک‌های دندانی آشنا شوید.


چگونه با درمان های خانگی رسوبات دندانی و پلاک (جرم) دندان را دور نگه داریم:

  1. دندان هایتان را به طور مناسب مسواک بزنید.
  2. از خمیر دندان های دارای فلوراید استفاده کنید.
  3. از خمیر دندان های تولید شده برای کنترل رسوبات دندانی استفاده کنید.
  4. با مخلوط جوش شیرین مسواک بزنید.
  5. از ژل آلوورا و مالش گلیسیرین استفاده کنید.
  6. از پوست پرتقال استفاده کنید.
  7. جویدن میوه ها و سبزیجات.
  8. جویدن دانه های کنجد.
  9. انجیر بخورید.
  10. از مسواک الکتریکی استفاده کنید.
  11. به طور منظم از نخ دندان استفاده کنید.
  12. با محلول ضدعفونی یا محلول پراکسید غرغره کنید.
  13. از خلال دندان استفاده کنید.
  14. اعمال میوه های غنی از لحاظ ویتامین c
  15. غذای ادویه دار بخورید.
  16. عصاره عرق الدم
  17. لیمو.
  18. ماسک روغن


درمان های خانگی و نکاتی برای پیشگیری و از میان برداشتن رسوبات دندانی:

1. مسواک زدن مناسب دندان ها

مسواک زدن مناسب دندان هایتان پس از هر وعده غذایی از شکل گیری رسوبات دندانی جلوگیری می کند. برای مسواک زدن از مسواک با فرچه نرم استفاده کنید، و در زاویه های کامل (تمام زاویه ها) به طوری که کل سطح دندان را بگیرد، مسواک بزنید و به گونه ای باشد که دندان ها به طور کامل تمیز شوند. به یاد داشته باشید که همیشه مسواک را در زاویه 45 درجه با خط لثه نگه دارید.

2. از خمیر دندان حاوی فلوراید استفاده کنید

خمیر دندان های حاوی فلوراید به افزایش تمرکز و غلظت فلوراید در دندان ها کمک می کند، که باعث تحکیم و قدرت یافتن دندان ها می شود، و از بوجود آمدن کرم خوردگی و حفره های دندانی جلوگیری می کند. فلوراید باعث تقویت مینای دندان می شود، و دندان های شما از آسیب خوردن از غذاها و نوشیدنی های اسیدی کمتر تاثیر می گیرند. استفاده از خمیر دندان فلوراید دار (استفاده از فلوراید) کمک می کند تا نواحی تحت تاثیر کرم خوردگی دندان دوباره مواد معدنی جذب کنند، و از آن ها در برابر باکتری های مسبب شکل گیری رسوبات دندانی محافظت می کند.


3. استفاده از خمیر دندان کنترل رسوبات دندانی

استفاده از خمیر دندان کنترل رسوبات دندانی تا حد زیادی برای از بین بردن پلاک (جرم) و رسوبات دندانی مفید می باشد. تعدادی از مواد تشکیل دهنده شیمیایی نظیر پیروفسفات، سیترات روی، فلوراید و غیره در چنین خمیردندان هایی وجود دارند. برخی از خمیردندان های کنترل رسوبات دندانی (tartar) همچنین شامل یک آنتی بیوتیک به نام triclosan می باشند که مسئول از میان بردن برخی از باکتری های دهانی می باشند.


4. مسواک زدن با مخلوط جوش شیرین

شما نیاز دارید به:

  • 1 قاشق غذاخوری جوش شیرین
  • اندکی نمک
  • مسواک

چه باید بکنید:

  1. جوش شیرین و نمک را مخلوط کنید و این مخلوط را روی یک مسواک مرطوب قرار دهید.
  2. به آرامی روی دندان مالش دهید.
  3. دهان خود را با آب ولرم شستشو دهید.

چند وقت یکبار باید این کار را بکنید :

یک روز درمیان برای حصول نتایج سریع از این روش استفاده کنید. وقتی جرم پاک شد، می توانید به استفاده از این روش درمانی (اصلاحی) هر 7تا 10 روز یکبار ادامه دهید.

چطور این روش جواب می دهد و عمل می کند:

جوش شیرین دندان ها و لثه ها را تسکین می دهد و دارای تأثیر ضد باکتریایی بر پلاک و رسوبات دندانی است. این به حذف رسوبات دندانی و سفید شدن دندان ها کمک می کند. از آنجایی که جوش شیرین یک ضد اسید می باشد، آن باعث به توازن رسیدن PH در حفره دهان می شود. نمک همچنین دارای ویژگی های ضد میکروبی است.


5. استفاده از ژل آلوورا و مالش گلیسیرین

شما نیاز خواهید داشت به:

  • یک قاشق چای خوری ژل آلوورا
  • 4قاشق چای خوری گلیسیرین گیاهی
  • 4_5قاشق غذاخوری جوش شیرین
  • 10 قطره اسانس لیمو
  • 1 فنجان آب

چه باید بکنید:

  1. تمام مواد را براى ایجاد یک خمیر نرم مخلوط کنید.
  2. دندان هایتان را با این مخلوط مالش دهید.
  3. دهانتان را برای حذف تمام خمیر کاملاً شستشو دهید.

چند وقت یکبار این کار را باید انجام دهید:

این کار را یکبار در روز انجام دهید تا جرم دندان (پلاک) شروع به حذف شدن کند. سپس، از این روش هر 3_4 روز یکبار استفاده کنید تا جرم به طور کامل حذف شود.

چرا این روش نتیجه بخش است؟

هم ژل آلوورا و هم جوش شیرین دارای ویژگی های آنتی میکروبی هستند. آلوورا همچنین شامل آنتی اکسیدان هم است که می تواند به روند بهبود لثه ها و دندان ها سرعت بخشد، و رادیکال های آزاد را حذف کند. (رادیکال های آزادی که توسط باکتری ها ایجاد می شوند). اسانس لیمو یک عامل ضد میکروبی شگفت انگیز است، که می توان از آن برای خلاصی یافتن از جرم و باکتری های تشکیل دهنده رسوبات دندانی استفاده نمود.

احتیاط: از این روش در طولانی مدت استفاده نکنید، چرا که گلیسیرین می تواند با فرآیند تجمیع مواد معدنی دندان (remineyalization) تداخل داشته باشد.


6. استفاده از پوست پرتقال برای حذف رسوبات دندانی

شما نیاز خواهید داشت به:

  • پوست پرتقال

چه کار باید انجام دهید؟

  1. تکه ای از پوست را بردارید و مستقیماً روی دندان ها به مدت 2_3 دقیقه بمالید.
  2. شیره پرتقال را بگذارید 2_3 دقیقه روی دندان ها بماند. دهانتان را با آب به صورت تمیز شستشو دهید. خمیر را روی دندان ها به
  3. مدت 1_2 دقیقه بگذارید بماند و سپس بشویید.

چند وقت یکبار باید این کار را انجام دهید؟

دوبار یا سه بار در هفته

چرا این کار نتیجه بخش است؟

پوست پرتقال برای نبرد با میکرو ارگانیسم های دهان مفید و کمک کننده هست. این روشی ارزان و طبیعی برای سفید کردن دندان هایی است که دچار رسوبات شده اند.


7. گاز زدن و جویدن میوه ها و سبزیجات

گاز زدن و جویدن یک سیب، خربزه، هویج یا ساقه کرفس ایده خوبی است. یک ساعت بعد از خوردن وعده غذایی این میوه ها و سبزیجات را بجوید، تا به صورت طبیعی دندان هایتان تمیز شود. این کار نه تنها باعث می شود تمام ذرات غذایی، پلاک (جرم) و رسوبات دندانی تان حذف شود، بلکه سبب تقویت لثه ها می شود.


8. جویدن دانه های کنجد

شما نیاز خواهید داشت به:

  • یک قاشق غذاخوری دانه های کنجد
  • مسواک

چه کار باید انجام دهید؟

  1. دانه های کنجد را بجوید، ولی آنها را نبلعید (قورت ندهید).
  2. در حالی که دانه های جویده شده هنوز در دهان شما هستند، دندان هایتان را با یک مسواک خشک مسواک بزنید.

چند وقت یکبار باید این کار انجام شود؟

دوبار در هفته این کار را انجام دهید.

چرا این کار نتیجه بخش است؟

این دانه ها به صورت یک مالش (serub) طبیعی عمل می کند. آن ها دندان ها را تمیز و براق می کنند، و به حذف پلاک دندان و رسوبات دندانی کمک می نمایند.


9. خوردن انجیر

شما نیاز خواهید داشت به:

  • 3 انجیر

چه کار باید انجام دهید؟

انجیرها را به آرامی بجوید.

چند وقت یکبار باید این کار را انجام دهید؟

این کار را هر روز انجام دهید. آن ها را بخصوص بعد از اینکه یک وعده غذایی خوردید، بجوید.

چرا این کار نتیجه بخش است؟

مصرف انجیر شیوه ای دیگر برای تمیز کردن دندان ها، و تقویت لثه ها است. این فرآیند سبب تحریک غدد بزاقی می شود، و ترشح بزاق دهان افزایش می یابد. این به تمیز کردن دندان ها و حذف پلاک (جرم) و رسوبات کمک می کند.


10. استفاده از یک مسواک الکتریکی

بسیاری از دندانپزشک ها توصیه دارند به استفاده از یک مسواک الکتریکی برای مسواک زدن به دندان ها. چرا که استفاده از آن بهتر از مسواک های دستی است. آن به حذف رسوبات و تمیز نگه داشتن دندان ها و داشتن دندان هایی روشن و براق کمک می کند.


11. نخ دندان کشیدن منظم

نخ دندان کشیدن شیوه ای عالی برای حذف پلاک و ذرات غذای باقیمانده میان دندان هاست. نخ دندان کشیدن به طور منظم، پس از غرغره کردن، از شکل گیری رسوبات دندانی جلوگیری می کند، و به شما کمک می کند تا بهداشت دهانی خوبی را داشته باشید. نخ دندان، نه تنها دندان ها را تمیز می کند بلکه میان لثه ها را هم تمیز می کند، و از این رو از بیماری های دهان و دندان پیشگیری می کند.


12. غرغره با یک محلول تمیز کننده دهانی ضد عفونی یا محلول پراکسید

شما نیاز خواهید داشت به:

  • یک قاشق غذاخوری از محلول ضد عفونی دهان (دهان شو)
  • سه قاشق غذاخوری محلول پراکسید هیدروژن 3درصدی

چه کار باید انجام دهید؟

  1. دو ماده را با هم مخلوط کنید و به مدت یک یا دو دقیقه این محلول را غرغره کنید.
  2. بعد از آن با آب خالی غرغره کنید.

چند وقت یکبار این کار باید انجام شود؟

این کار را دو بار در هفته تکرار کنید.

چرا این کار نتیجه بخش است؟

هم دهان شو و نیز پراکسید هیدروژن ذاتا ضد میکروب هستند. این محلول به شل شدن، و حذف رسوبات دندانی کمک می کند.


13. استفاده از خلال دندان

می توانید از یک خلال دندان که در فروشگاه ها موجود است، برای حذف رسوبات سفت شده روی دندان هایتان استفاده کنید. با کمک یک آینه بزرگ نما، محل انباشتگی رسوبات روی دندان هایتان را مشخص کنید. به آرامی رسوبات را بخراشید و در طی فرآیند تمیز کاری دندان، دهان خودتان را پاک بشویید.

احتیاط: این کار را بایستی با مراقبت و احتیاط انجام دهید. چون فرو بردن خلال دندان در عمق لثه می تواند سبب عفونت لثه شود.

14. به کار بردن و اعمال میوه های غنی از لحاظ ویتامین c

شما نیاز خواهید داشت به:

  • یک گوجه فرنگی کوچک یا به یک توت فرنگی

چه کار باید بکنید؟

  1. گوجه فرنگی یا توت فرنگی را له کنید و از آن پالپ درست کنید.
  2. این پالپ را روی دندان ها بگذارید و بمدت 5دقیقه بگذارید باشد.
  3. دهان را با آب ولرم بشویید.

چند وقت یکبار این کار را انجام دهید؟

دو بار در هفته این کار را تکرار کنید.

چرا این کار نتیجه بخش است؟

هم گوجه فرنگی هم توت فرنگی ذاتاً ضد میکروب هستند، و به حذف رسوبات دندانی با از میان بردن باکتری ها در دهان کمک می کنند.

15. خوردن غذاهاى تند

خوردن مواد غذايى تند يكى ديگر از درمان هاى خانگى براى از بين بردن تارتار است. غذاهاى تند مانند سالسا، با تحريك غدد بذاقى، باعث افزايش ترشح بزاق مى شوند. اين بزاق اضافى توليد شده در دهان ، به تميز كردن دندان ها و لثه ها كمك مى كند.

خوردن غذاهای ادویه دار:

خوردن غذاهای ادویه دار یک روش درمانی آسان دیگر برای حذف رسوبات دندانی است. غذاهای ادویه دار مانند سالسا (نوعی غذا که از سس پیاز، گوجه فرنگی و فلفل تشکیل می شود)، سبب افزایش بزاق دهان می شوند، و غدد بزاقی تحریک می شوند. این بزاق افزایش یافته، به تمیز شدن دندان ها و لثه ها کمک می کند.

16. عصاره عرق الدم برای حذف رسوبات از ریشه دندان ها

شما نیاز خواهید داشت به:

  • 3_4 قطره عصاره عرق الدم.
  • یک فنجان آب گرم.

چکار باید انجام دهید؟

عصاره عرق الدم را به آب گرم اضافه کنید و غرغره نمایید.

چند وقت یکبار باید این کار صورت گیرد؟

هر روز از این دهان شویه استفاده کنید، ترجیحا دو بار در روز.

چرا اینکار نتیجه بخش است؟

عرق الدم یک ماده معمول و رایج برای ساختن خمیر دندان است. چون عامل ضد میکروب محسوب می شود، و استفاده از آن ثابت شده که ایمن و بی خطر است. آن در کاهش پلاک (جرم) و ورم لثه موثر می باشد.


17. لیمو

شما نیاز خواهید داشت به:

  • یک قاشق چای خوری آب لیمو
  • مسواک

چه کار بایستی انجام دهید؟

  1. به صورت معمول دندان هایتان را مسواک بزنید.
  2. مسواک تان را بشویید و آن را به آب لیمو بزنید. این آب لیمو را به آرامی روی دندان ها و لثه هایتان بمالید.
  3. به مدت یک دقیقه بگذارید باشد، و سپس با آب نیمه گرم بشویید.

چند وقت یکبار باید انجام بدهید؟

ابتدا یک روز درمیان این کار را انجام دهید. می توانید در ادامه هر 10 روز یکبار این کار را انجام دهید، تا حفره دهانی تان بدون جرم باقی بماند.

محتوای اسیدی لیمو عمدتا مسبب میکروب زدایی است، و ویژگی های ضد میکروبی دارد. آن به حل و در نهایت از میان رفتن جرم و رسوبات دندانی کمک می کند. آن همچنین به سفید شدن دندان هایتان کمک می کند، و یک سفید کننده طبیعی است.


18. ماسک روغن

چه چیزی نیاز خواهید داشت:

  • 1-2 قاشق غذاخوری روغن نارگیل خالص

چه باید بکنید؟

  1. روغن را حدود 10 تا 15 دقیقه در دهان بچرخانید.
  2. روغن را بیرون ریخته، و کاملا با آب گرم دهان را شستشو دهید.

چند وقت یکبار انجام دهیم؟

دو یا سه بار در هفته این کار را تکرار کنید.

چرا این کار نتیجه بخش است؟

ماسک روغن همچنین oil swishing هم شناخته می شود. اصل این کار به خاطر کارآمدی این روش برای خلاصی از پلاک و عفونت های مشابه است، و روغن تمام ناخالصی ها را از حفره دهانی جذب می کند. روغن نارگیل همچنین دارای ویژگی های ضد میکروبی است، که در برابر عوامل بیماری زای دهانی کارآمد است.


وقتی رسوبات دندانی شکل می گیرند، جلوگیری یا حذف آن دشوار است. این درمان ها ممکن است چند وقتی طول بکشد، تا نتایج شان واضح گردد. اما حتماً کارآمد خواهند بود. خلاصی از پلاک و رسوبات قبل از آنکه سبب بیماری های دیگر دهانی شوند، پر اهمیت است. اگر رسوبات در زمان مناسب حذف نشود، ممکن است سبب کرم خوردگی دندان شود.

در اینجا چند نکته دیگر بیان می کنیم که می توانید با پیروی از آن ها از پلاک و رسوبات دندانی جلوگیری کنید.

نکات بیشتر برای جلوگیری از رسوبات دندانی:

  • برای بررسی های عمومی و تمیز کردن دندان با دندانپزشک تان جلسات ملاقات منظم داشته باشید.
  • از مسواک نرم برای محافظت از مینای دندان استفاده کنید، و این همچنین سبب تسهیل در حذف جرم از دندان ها می شود.
  • از سیگار کشیدن پرهیز کنید. چون تنباکوی سیگار باعث انباشتگی رسوبات زیر خط لثه می شود.
  • از خوردن غذاهایی که نشاسته و شکر زیاد دارند، پرهیز کنید. چون این ها سبب ارتقاء و بیشتر شدن رشد باکتریایی در دهان می شوند. از خوردن غذاهای هله هوله ای هم در طول روز اجتناب کنید.
  • پس از هر وعده غذایی میزان کافی آب بنوشید، تا هر گونه ذره غذایی در دهان شسته شود.
  • پس از یک وعده غذایی سیب یا خربزه بخورید. چون دندان ها را به طور طبیعی تمیز می کنند، و سلامتی لثه ها را بهبود می دهند.
  • میوه های حاوی ویتامین c را بیشتر مصرف کنید. چون سبب ارتقاء سلامت کلی و نیز سلامت دندانی می شوند.

در ادامه برخی از پرسش هایی که متداول هستند درج شده، همراه با پاسخ هایشان.

پاسخ متخصصان به خوانندگان:

چرا رسوبات دندانی مضر هستند؟

اگر رسوبات از میان برداشته نشوند، تجمع می یابند و انباشتگی روی لثه ها و دندان ها صورت می گیرد. آن سخت بوده و دارای ذات منفذی است، و این باعث می شود بستر پرورش باکتری های مضر بوجود آید. رسوبات بر دندان ها و لثه ها آسیب می زنند، که می تواند سبب بیماری های شدید همچون آماس لثه و آسیب به مینای دندان و بیماری های لثه و کرم خوردگی دندان شود. رسوبات (tartar) همچنین می تواند سبب تاثیر بر استخوان شود، و زوال استخوانی و حتی بیماری قلبی را در انواع شدید خود به همراه داشته باشد.

چرا رسوبات روی دندان ها ساخته می شوند؟

انباشتگی باکتریایی، سبب شکل گیری جرم (پلاک) روی دندان های شما می شود. اگر پلاک (جرم) تمیز نشود، آن به صورت رسوبات سفت می شود. توجه کم به سلامت و بهداشت دهان و داشتن رژیم های غذایی پر از نشاسته و شکر، باعث افزایش شکل گیری رسوبات می گردد.

چقدر طول می کشد تا رسوبات روی دندان ها شکل بگیرند؟

به صورت میانگین، حدود 12 روز طول می کشد تا رسوبات از جرم (پلاک) شکل گیرند.

تفاوت میان پلاک (جرم) و رسوبات چیست؟

پلاک (جرم) یک غشای نرم و بی رنگ روی لثه ها است که در آن باکتری ها شروع به پرورش می کنند، و غشای زیستی شکل می گیرد. با مراقبت روزانه دهان می توان آن را به سهولت از میان برد. اگر این جرم یا پلاک به طور منظم تمیز نشود، آن تبدیل به ماده زرد رنگ دارای منفذ دور دندان ها و لثه ها می شود. در قیاس با جرم (پلاک) حذف رسوبات خیلی دشوار است. می توان با توجه به درمان های ذکر شده در این مقاله، پلاک و رسوبات را حذف کرد و از میان برداشت.

به هر حال در نظر داشتن این نکته اهمیت بسزایی دارد که رسوبات، می توانند مقاوم باشند، و از میان برداشتن آن ها می توانند دشوار باشد، و این بستگی دارد به شدت آن. بهترین جلوگیری همان از طریق مراقبت دهانی مناسب حاصل می شود. مسواک زدن و نخ دندان کشیدن منظم.


آیا تا به حال دچار رسوبات دندانی شده آید؟ برای از میان رفتن آن چه کردید؟ آن را به اشتراک بگذارید، چه خودتان، چه به کمک پزشک.