دکتر مجازی

بلعیده شدن ستاره

خبر مهم: دانشمندان برای اولین بار بلعیده شدن ستاره توسط یک سیاه‌چاله را مشاهده کردند

دانشمندان برای اولین بار شاهد انفجار عظیمی شدند که در اثر بلعیده شدن ستاره توسط سیاه چاله به وجود آمده است.

محققان بالاخره توانستند شکل‌گیری و گسترش جت ماده سریع‌السیری را که پس از نابودی یک ستاره در اثر گرانش یک سیاه چاله عظیم ایجاد می‌شود، مشاهده کنند.

آن‌ها برای این کار از تلسکوپ‌های بسیار تخصصی استفاده کرده‌اند که بر روی دو کهکشان برخوردکننده به نام Arp 299 در فاصله‌ی 150 میلیون سال نوری از زمین، به کار گرفته شده است. در مرکز یکی از این کهکشان‌ها، ستاره‌ای به اندازه‌ی دو برابر خورشید بیش از حد به سیاه‌چاله‌ای با اندازه‌ی 20 میلیون برابری خودش نزدیک می‌شود و این اتفاق با تکه پاره شدن ستاره و انفجاری در پهنه‌ی عالم همراه می‌گردد.

برداشت هنرمند از بلعیده شدن ستاره توسط سیاه چاله کلان جرم کهکشان Sophia Dagnello – Arp 299

این انفجار باعث شد دانشمندان برای اولین بار شاهد این وقایع باشند. نظریه‌پردازان از مدت‌ها پیش بر این باور بودند که این وقایع در جهان معمول است و فکر می‌کردند که ماده‌ی حاصل از فروپاشی ستاره یک دیسک گردان را دور سیاه‌چاله به وجود می‌آورد که اشعه‌ی ایکس قوی و نور مرئی از آن ساطع خواهد شد. همچنین جتی از ماده از قطب‌های دیسک با سرعت نزدیک به سرعت نور به بیرون پرتاب می‌شود. با این حال، تاکنون شاهد تماشای آن نبودیم. میگوئل پرز-تورس از مؤسسه‌ی اخترفیزیک آندالوزیا در اسپانیا توضیح می‌دهد:

تا پیش از این، هرگز موفق به مشاهده‌ی مستقیم شکل‌گیری و تکامل یک جت از یکی از این وقایع نبودیم.

بیشتر کهکشان‌ها سیاه‌چاله‌های کلان‌جرم دارند که می‌توانند ماده را ببلعند و یک دیسک عظیم در اطراف خود ایجاد نمایند. ولی بیشتر اوقات، این سیاه‌چاله‌ها آرام می‌مانند و چیزی در خود فرو نمی‌برند.

این یعنی وقایعی سهمگینی که دانشمندان نهایتاً موفق به مشاهده‌ی آن شده‌اند، می‌تواند دیدگاهی بی‌نظیر درباره‌ی اتفاقات واقعی باشد که اطراف سیاه‌چاله رخ می‌دهد.

بیشتر اوقات، سیاه‌چاله‌های کلان جرم چیزی را فرو نمی‌برند و به همین دلیل آرام و ساکت اند. وقایع تخریبی جزر و مدی می‌تواند فرصتی منحصر به فرد برای بالا بردن درک ما از شکل‌گیری و تکامل جت‌ها در اطرافا این اجسام قدرتمند باشد.

به خاطر وجود غباری که همه‌ی نور مرئی را جذب می‌کند، این تخریب جزر و مدی شاید فقط نوک قله کوه یخ باشد؛ چون احتمالاً همه چیز را ندیده‌ایم. با بهره گرفتن از تلسکوپ‌های فروسرخ و رادیویی، شاید قادر به اکتشافات و یادگیری‌های بیشتری باشیم.

محققان در ابتدا توجه خود را برای دیدن انفجار ابرنواخترها در چنین کهکشان‌های برخوردکننده‌ای جلب کرده بودند. آن‌ها اول فکر کردند که این هم باید انفجار ابرنواختر باشد ولی با بررسی‌های بیشتر معلوم شد که این واقعه، جت ماده‌ی حاصل از بلعیده شدن ستاره توسط یک سیاه‌چاله می‌باشد.