انتشار این مقاله


فشارخون ثانویه

. فشارخون ثانویه ، فشارخونی می‌باشد که نوسط بیماری‌های زمینه‌ای دیگری ایجاد می‌شود. فشارخون ثانویه توسط شرایط دیگری که کلیه‌ها، شریان‌ها، قلب یا سیستم آندوکرینتحت تأثیر قرار می‌گیرد، ایجاد می‌شود

فشارخون ثانویه ، فشارخونی می‌باشد که نوسط بیماری‌های زمینه‌ای دیگری ایجاد می‌شود. فشارخون ثانویه توسط شرایط دیگری که کلیه‌ها، شریان‌ها، قلب یا سیستم آندوکرینتحت تأثیر قرار می‌گیرد، ایجاد می‌شود. فشارخون ثانویه از فشارخون معمول که فشارخون اولیه است، متفاوت می‌باشد. فشارخون اولیه دلیل مشخصی ندارد و احتمال داده می‌شود که با ژنتیک ، رژیم غذایی نامناسب، عدم ورزش و چاقی ارتباط داشته‌باشند.

مناسب‌ترین درمان برای فشارخون ثانویه می‌تواند کنترل بیماری زمینه‌ای و فشارخون باشد که می‌تواند کاهش‌دهنده‌ی بیماری‌های جدی مانند بیماری‌های قلبی، نارسایی کلیه و سکته مغزی باشد.

علائم

همانند فشارخون اولیه، فشارخون ثانویه معمولاّ هیچ نشانه و علائم خاصی ندارد، حتی اگر فشارخون تا حد قابل توجه و خطرناکی افزایش پیدا‌کرده‌باشد. اگر شما دچار فشارخونی شدید که هرکدام از این نشانه‌ها را داشت ممکن است نشان‌دهنده‌ی این باشد که فشارخون شما ثانویه است:

  • فشارخون بالایی که به هیچ دمان دارویی پاسخ نمی‌دهد. ( فشارخون مقاوم به درمان )
  • فشارخون خیلی بالا به این معنا که فشارخون سیستولی بیشتر از ۱۸۰ mmHg باشد یا فشارخون دیاستولی بیشتر از ۱۲۰ mmHg باشد.
  • فشارخون بالایی که مدت زمان کوتاهی است که به درمان دارویی پاسخ نمی‌دهد درحالیکه بیش از این توسط دارو کنترل شده‌بود.
  • افزایش فشارخون ناگهانی در کمتر از ۳۵ سالگی یا بعد از ۵۵ سالگی
  • عدم وجود سابقه‌ی خانوادگی فشارخون بالا
  • چاق نبودن

چه زمانی باید به دکتر مراجعه کرد؟

اگر شما شرایطی داشته‌باشید که بتواند فشارخون ثانویه ایجاد کند ممکن است که نیاز باشد که فشارخونتان را بطور مکرر ارزیابی کنید. از پزشک خود از تعداد دفعاتی که باید فشارخون خود را ارزیابی کنید، سوال کنید.

دلایل ایجاد فشارخون ثانویه

تعدادی از بیماری‌ها هستند که فشارخون ثانویه ایجاد می‌کنند.بسیاری از بیماری‌های کلیوی باعث فشارخون ثانویه می‌شود. بیماری‌های کلیوی شامل:

  • عوارض دیابت (نفروپاتی دیابت ): دیابت می‌تواند به سیستم تصفیه‌ی کلیه آسیب بزند که منجربه فشارخون بالا می‎‌شود.
  • پلی کیستیک کلیوی: در این بیماری ارثی کیست‌های تشکیل شده مانع از عملکرد نرمال کلیه می‎‌شود که می‌تواند منجربه فشارخون بالا شود.
  • بیماری‌های گلومرولار: کلیه‌های شما کار تصفیه‌ی مواد زاید و سدیم را توسط فیلترهای میکروسکوپی که گلومرول نامیده می‌شود و ممکن است بعضی‌ وقت‌ها دچار تورم شود، انجام می‌دهد. اگر گلومرول متورم نتواند به‌طور نرمال کار کند ممکن است فشارخون شما را افزایش دهد.
  • فشارخون رنووسکولار: این نوع از فشارخون توسط تنگی در یکی از شریان‌ها یا در هردوی آنها در کلیه ایجاد می‌شود. فشارخون رنووسکولار اغلب توسط پلاک‌های چربی که به شریان‌ها آسیب می‌زنند یا توسط بیماری دیگری که در آن بافت عضلانی و بافت فیبروزی موجود در دیواره‌ی شریان کلیوی ضخیم و سفت می‌شود و ایجاد حلقه (دیسپلازی فیبروماسکولار) می‌کند، ایجاد شود. این شرایط ممکن است منجربه آسیب غیرقابل برگشت کلیه بشود.

بیماری‌هایی که در آن ترشح هورمون‌ها تحت تأثیر قرار گفته‌است ممکن است باعث ایجاد فشارخون ثانویه بشود. این بیماری‌ها شامل:

  • سندرم کوشینگ: در این بیماری، داروهای کورتیکواستروئید یا تومورغده‌ی هیپوفیز یا عوامل دیگر که غده‌ی فوق کلیه را تحت تأثیر قرار می‌دهند و منجربه تولید مقدار زیاد هورمون می‌شوند، ایجاد می‌شود.
  • آلدوسترونیسم: در این بیماری تومور در یکی از غدد فوق‌کلیوی یا در هردوی آنها باعث افزایش رشد سلول‌های نرمال در یکی از غدد فوق‌کلیوی یا در هردوی آنها می‌شود که منجربه آزاد شدن مقدار زیاد آلدوسترون می‌شود. در این شرایط کلیه‌ها نمک و آب را نگه می‌دارند و پتاسیم را به مقدار زیاد دفع می‌کنند که این شرایط باعث افزایش فشارخون می‌شود.
  • فئوکروموسیتوما: این تومور نادر معمولا در غده‌ی فوق‌کلیه یافت می‌شود که منجربه افزایش تولید هرمون‌های آدرنالی و غیرآدرنالی می‌شود که باعث فشارخون ثانویه بلند مدت یا افزایش فشارخون در کوتاه مدت می‌شود.
  • مشکلات تیروئیدی: زمانی که تیروئید هورمون‌های تیروئیدی را به مقدار کافی تولید نکند (کم‌کاری تیروئید ) یا مقدار زیاد هورمون تولید کند (پرکاری تیروئید ) فشارخون بالا می‌تواند نتیجه‌ی این شرایط باشد.
  • پرکاری غده‌ی پاروتیروئید: غدد پاروتیروئید مسئول تنظیم میزان کلسیم و فسفر بدن می‌باشد. اگر این غدد مقدار زیادی هورمون تولید بکند مقدار کلسیم خون افزایش می‌یابد که این باعث افزایش فشارخون می‌شود.

عوامل دیگر ایجاد کننده‌ی افزایش فشارخون:

  • کوآرکتاسیون آئورت: در این نقص که معمولا در هنگام تولد ایجاد می‎‌شود شریان اصلی بدن که آئورت نامیده می‌شود تنگ می‌شود که باعث می‌شود در هنگام پمپ کردن خون توسط آئورت به کل بدن به قلب فشار وارد شود که در این حالت فشارخون بخصوص در بازوها افزایش می‌یابد.
  • آپنه در هنگام خواب: این حالت معمولا با خروپف شدید، توقف تنفس بصورت مکرر و شروع در طول خواب که اکسژن کافی در هنگام خواب تأمین نمی‌شود، مشخص می‌شود. عدم تأمین اکسیژن کافی ممکن است منجربه آسیب دیواره‌ی عروق می‌شود که درنتیجه دیواره‌ی عروق در تنظیم فشرخون کمتر دخالت می‌کنند. بعلاوه آپنه در هنگام خواب منجربه فعالیت بیش از حد و آزاد شدن موادشیمیایی از سیستم عصبی می‌شود که باعث افزایش فشارخون می‌شود.
  • چاقی: هنگام افزایش وزن گردش خون در بدن افزایش می‌یابد که این باعث ایجاد فشار به دیواره‌ی عروق می‌شود که فشارخون را افزایش می‌دهد. وزن زیاد اغلب با افزایش ضربان قلب و کاهش ظرفیت عروق خونی برای انتقال خون همراه است. بعلاوه ذخایر چربی می‌تواند مواد شیمیایی آزاد کند که فشارخون را افزایش دهد. تمام این عوامل باعث افزایش فشارخون می‌شود.
  • بارداری: بارداری فشارخون بالا‌ی موجود را بدتر می‌کند یا باعث ایجاد فشارخون بالا می‌شود. (بارداری باعث فشارخون بالا یا پره‌کلامپسی می‌شود.)
  • داروها و مکمل‌ها: داروهای مختلف تجویز شده مانند کاهنده‌های درد، داروهای ضدبارداری، داروهای ضد افسردگی و داروهایی که بعد از پیوند استفاده می‌شود، ممکن است باعث ایجاد یا تشدید فشارخون بالا در بعضی افراد شود. داروهای بدون نسخه‌ی ضدانعقاد و مکمل‌های گیاهی خاص مانند جنسینگ، شیرین بیان، افدرا نیز ممکن است همان تأثیر را داشته‌باشند.

عوامل خطرساز

مهمترین ریسک فاکتور برای فشارخون بالا داشتن بیماری زمینه‌ای مانند مشکلات کلیوی، شریانی، قلبی یا سیستم آندوکرین است که می‌تواند منجر به فشارخون بالا شود.

عوارض

فشارخون ثانویه می‌تواند بیماری زمینه‌ای را بدتر کرده که این بدتر شدن بیماری باعث افزایش فشارخون می‌شود. اگر شما درمان نشوید فشارخون باعث ایجاد مشکلات دیگر نظیرموارد زیر می‌شود:

  • آسیب به شریان‌ها: باعث ضخیم شدن و سفت شدن دیواره‌ی شریان‌ها (آترواسکلروز) می‌شود که منجربه حمله‌ی قلبی، سکته یا عوارض دیگر می‌شود.
  • آنوریسم: افزایش فشارخون منجربه سست شدن و بیرون زدگی عروف می‌شود که باعث ایجاد آنوریسم می‌شود. اگر این آنوریسم پاره‌ شود تهدید کننده‌ی حیات است.
  • نارسایی قلبی: پمپ کردن خون در برابر فشارخون بالا در عروف منجربه ضخیم شدن عضله‌ی قلبی می‌شود. درنهایت عضله‌ی ضخیم شده ممکن است زمان طولانی را صرف پمپاژ خون کافی به بدن در زمان نیاز بکند که این کار منجربه نارسایی قلبی می‌شود.
  • ضعیف و تنگ شدن عروق کلیوی: این امر از تداوم عملکرد نرمال کلیه جلوگیری می‌کند.
  • سندرم متابولیک: این سندرم شامل دسته‌ای از بیماری‌های متابولیسمی در بدن می‌باشد که شامل افرایش اندازه‌ی کمر، افزایش میزان تری‌گلیسیرید، کاهش ‌‌‌‌HDL، فشارخون بالا و میزان انسولین بالا می‌باشد. اگر شما مبتلا به فشارخون بالا هستید شما احتمالا به دیگر اختلالات سندرم متابولیک نیز مبتلا خواهیدبود دیابت، بیماری‌های قلبی و سکته‌ی مغزی می‌باشد.
  • مشکل در حافظه و فهمیدن: فشارخون کنترل نشده ممکن است توانایی شما در فکر کردن، یادآوری و یادگیری را تحت تأثیر قرار دهد. مشکل در حافظه و فهمیدن در افراد مبتلا به فشارخون بالا شایع می‌باشد.

سارا منیری‌نیا


نمایش دیدگاه ها (0)
دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *