سندروم پیریفورمیس درد مرموزی است که از لگن آغاز می شود. اگر شما هم از دردی مبهم در ناحیه باسن رنج می برید که گاهی به پشت ران و ساق پا نیز انتشار پیدا می کند، ممکن است به علت سندروم پیریفورمیس باشد. این سندروم، یکی از شایع ترین علل کمردرد و درد سیاتیک است که اغلب به اشتباه تشخیص داده می شود.
سندروم پیریفورمیس چیست؟
سندروم پیریفورمیس یک اختلال عصبی، عضلانی نادر نیست، اولی کمتر شناخته شده است. این سندروم هنگامی اتفاق می افتد که عضله پیریفورمیس یک عضله مسطح در عمق باسن دچار اسپاسم، سفتی یا التهاب شود و بر روی عصب سیاتیک که از زیر یا گاهی از درون این عضله عبور می کند، فشار وارد آورد.
این فشار باعث ایجاد علائمی شبیه به درد سیاتیک و یا درد کمر می شود، به همین دلیل اغلب با فتق دیسک کمر اشتباه گرفته می شود.
عضله پیریفورمیس کجاست و چه وظیفه ای دارد؟
به بیان آقای دکتر کامران غفرانی ، عضله پیریفورمیس در عمق ناحیه باسن قرار گرفته و از استار خاجی یا استخوان ساکروم در پایین ستون فقرات شروع شده و به برجستگی استخوان ران متصل می شود. وظیفه اصلی این عضله چرخش خارجی ران و دور کردن آن از خط مرکزی بدن است. این عضله در فعالیت های روزمرها ی مانند راه رفتن، حفظ تعادل در حالت ایستاده و چرخش لگن نقش حیاتی دارد.
علل و عوامل خطر ساز این سندروم
عوامل متعددی می توانند منجر به بروز این سندروم شوند:
- زمین خوردن مستقیم روی باسن، تصادفات رانندگی یا ضربات ورزشی.
- دویدن، پیاده روی طولانی یا بالا و پایین رفتن مکرر از پلهها به ویژه بدون گرم کردن کافی.
- نشستن برای ساعات طولانی مثلا در رانندگی، کارمندی که باعث کوتاه و سفت شدن عضله می شود.
- هنگامی که عضلات باسن و عضلات مرکزی بدن ضعیف باشند، عضله پیریفورمیس مجبور است بار بیشتری را تحمل کند و در نتیجه بیش از حد فعال و خسته می شود.
- در درصد کمی از افراد، عصب سیاتیک از درون خود عضله پیریفورمیس عبور می کند که آنها را مستعدتر می کند.
- این امر می تواند باعث عدم تعادل در لگن و فشار مضاعف روی یک سمت شود.
علائم و نشانه های سندروم پیریفورمیس
علائم سندروم پیریفورمیس می تواند از خفیف تا شدید متغیر باشد:
- درد عمقی در یک طرف باسن احساس می شود که گاهی به صورت سوزش یا تیر کشنده توصیف می شود.
- انتشار درد به پشت ران و ساق پا علائم دیگری است اما معمولاً درد تا کف پا نمی رسد.
- بی حسی و گزگز در باسن یا پا: به دلیل تحت فشار قرار گرفتن عصب سیاتیک.
- افزایش درد با نشستن طولانی مدت: یا برخاستن از حالت نشسته.
- درد هنگام بالا رفتن از پله ها، دویدن یا چمباتمه زدن.
- کاهش دامنه حرکتی مفصل ران: به ویژه در چرخش داخلی ران
راههای درمان و مدیریت سندروم پیریفورمیس
خوشبختانه در بیشتر موارد، سندروم پیریفورمیس به روش های غیرتهاجمی به خوبی پاسخ می دهد.
استراحت و ورزش
اجتناب از فعالیت هایی که درد را تشدید می کنند مانند دویدن یا نشستن طولانی انجام حرکات کششی مخصوص عضله پیریفورمیس کلید اصلی درمان است. کشش هایی مانند کشش زانو به سمت شانه مقابل در حالت خوابیده به پشت بسیار موثر هستند.
فیزیوتراپی
یک فیزیوتراپیست می تواند با استفاده از ترکیبی از کشش، تمرینات تقویتی برای عضلات باسن و مرکزی، اولتراسوند، سوزن خشک و تکنیک های آزادسازی مایوفاشیال به بهبودی شما کمک کند.
مصرف و تزریق دارو
مصرف داروهای ضد التهاب غیراستروئیدی مانند ایبوپروفن یا ناپروکسن می تواند به کاهش درد و التهاب کمک کند.
در موارد مقاوم، پزشک ممکن است تزریق کورتیکواستروئید یا داروهای بیحسی را در اطراف عضله پیریفورمیس برای کاهش سریع التهاب و درد پیشنهاد کند.
تمرینات و حرکات اصلاحی
به پشت دراز بکشید. زانوی پای مبتلا را خم کرده و مچ پای همان پا را روی زانوی پای سالم قرار دهید. سپس ران پای سالم را به سمت سینه بکشید تا در باسن طرف مبتلا کشش احساس شود.
تقویت عضلات گلوتئال انجام تمریناتی مانند پل باسن و لگن دور کردن پا از خط وسط به قوی کردن عضلات باسن و کاهش بار از روی پیریفورمیس کمک می کند.
جراحی
جراحی تنها در موارد بسیار نادر و زمانی که تمام روش های غیرتهاجمی برای مدت طولانی معمولاً بیش از ۶-۱۲ ماه بی اثر بودهاند، در نظر گرفته می شود. در این عمل معمولا تاندون عضله پیریفورمیس بریده می شود تا فشار از روی عصب سیاتیک برداشته شود.
پیشگیری بهتر از درمان
برای جلوگیری از ابتلا یا عود سندروم پیریفورمیس، این نکات را رعایت کنید:
- قبل از ورزش به خوبی گرم کرده و پس از آن حرکات کششی انجام دهید.
- از نشستن های طولانی مدت بپرهیزید و هر ۳۰-۴۵ دقیقه بلند شوید و چند قدم راه بروید.
- عضلات باسن و مرکزی بدن خود را به طور منظم تقویت کنید.
- تکنیک دویدن و بلند کردن اجسام را به درستی یاد بگیرید.
- در صورت داشتن تفاوت طول پا، از کفش مناسب استفاده کنید.
جمع بندی
سندروم پیریفورمیس اگرچه می تواند دردناک و ناتوان کننده باشد، اما در اکثر موارد یک وضعیت قابل درمان است. کلید موفقیت در درمان، تشخیص به موقع و پیروی از یک برنامه درمانی جامع شامل کشش، تقویت و اصلاح سبک زندگی است. جهت مشاوره با آقای دکتر کامران غفرانی ( متخصص آنستزیولوژی و درد) به سایت ایشان به آدرس https://drkamranghofrani.com/ مراجعه نمایید. همچنین می توانید از طریق واتساپ یا ایتا به شماره ۰۹۳۸۳۱۰۳۸۶۴ در ارتباط باشید. برای ارتباط با کلینیک درد ماهان نیز با شماره های زیر در ارتباط باشید. ۰۲۱۸۸۸۶۶۶۱۹ ، ۰۲۱۸۸۸۶۶۶۲۹ ، ۰۲۱۸۸۸۶۶۶۳۹
