در این مقاله می خواهیم به موضوع جرایم پزشکی در قانون بپردازیم و انواع آن را با یکدیگر بررسی کنیم و در چه مواردی، شخص مجازات می شود و در چه مواردی محکوم به پرداخت دیه.
جرایم پزشکی چیست؟
جرایم مربوط به پزشکی، توسط پزشکان، پرستاران، دندانپزشکان، اشخاصی که عمل زیبایی انجام می دهند و هر شخصی که در حوزه سلامت فعالیت می کند، انجام می شود که در قانون زمانی که به بیمار آسیب یا صدمه وارد شود، در قانون می گویند که قصور پزشکی رخ داده است.
از مهمترین دعاوی که در دادگاه مطرح می شود می تواند به موارد زیر اشاره کرد :
سقط جنین غیرقانونی ، افشای اسرار بیمار، صدور گواهی خلاف واقع، خودداری از کمک به مصدومی و مداخله غیرمجاز در امور پزشکی و….. . این موارد جزوء جرایم عمدی می باشد و جرایم غیر عمدی عبارتند از :
- بی مبالاتی (ترک فعل)
- بی احتیاطی (فعل اشتباه)
- عدم مهارت: جراح یا پزشک، تسلط و دانش کافی برای یک عمل را نداشته اما اینکار را انجام داده است.
- عدم رعایت نظامات دولتی
حال به دلیل اینکه این موضوع با جان انسان ها سر و کار دارد، قانون آن را جزوء جرایم کیفری آورده است و مجازات برای آن تعیین کرده است. این قانون این اجازه را داده در صورتی که حتی بیمار فوت می کند خانواده وی، اقدام به شکایت کنند و خواستار مجازات شخص مقصر شوند. نکته دیگر راجب این موضوع جنبه مدنی است که شخص مقصر محکوم به پرداخت دیه و خسارت نیز است.
اگر پزشکی هستید که از شما شکایت شده و یا بیماری می باشید که مورد قصور پزشکی قرار گرفته اید حتما با یک متخصص حقوقی مشورت کنید که در این زمینه می توانید از www.dadyar24.com کمک بگیرید.
بررسی بیشترین شکایات انجام شده در دادگاه ها
همانطور که در بالا گفتیم جرایم این حوزه، عمدی و غیر عمدی می یاشد و برخی از جرایمی که بیشتر در ایران رخ داده مربوط به موارد زیر است که با هم دیگر آنها را بررسی می کنیم :
افشای اسرار بیمار
شاید همه شما این جمله که پزشک محرم آدم است. بیماری که روی تخت معاینه می نشیند، خصوصی ترین رازهای جسمی، روانی و خانوادگی خود را با کادر درمان در میان می گذارد. متاسفانه گاهی این حصار امن شکسته می شود. افشای اسرار معمولا توسط خود پزشک، پرستاران، کارکنان آزمایشگاه یا حتی منشی های کلینیک رخ می دهد؛ گاهی به صورت یک گپ وگفت ساده در جمع های دوستانه و گاهی با هدف اخاذی یا تخریب شخصیت یک فرد شناخته شده در فضای مجازی.
بر اساس ماده ۶۴۸ قانون مجازات اسلامی، تمام کسانی که به اسرار پزشکی مردم دسترسی دارند و شغل آنها ایجاب می کند که از این موضوعات اطلاعات داشته باشند (از جمله اطبا و جراحان)، اگر راز بیمار را فاش کنند، مجرم شناخته می شوند. مجازات این خیانت در امانت، سه ماه و یک روز تا یک سال حبس و یا جزای نقدی است. اگر بیمار از حفظ آبروی خود مطمئن نباشد، بیماری اش را از کادر درمان پنهان می کند و این پنهان کاری، در نهایت سلامت کل جامعه را به خطر می اندازد.
جنایت حین عمل جراحی
گاهی یک لغزش کوچک، یک برش اشتباه یا خطای محاسباتی در میزان تزریق داروی بیهوشی، فاجعه ای جبران ناپذیر رقم می زند. وقتی بیماری زیر تیغ جراحی آسیب فیزیکی می بیند، دچار نقص عضو می شود یا جان خود را از دست می دهد، پای ماده ۲۹۲ قانون مجازات اسلامی به میان می آید.
بر اساس این ماده، اگر جنایت یا آسیبی به سبب «تقصیر» کادر درمان (که شامل بی احتیاطی، بی مبالاتی، عدم مهارت یا عدم رعایت نظامات دولتی است) رخ دهد و سوءنیتی در کار نباشد، این خطا در دسته جنایات «شبه عمد» قرار می گیرد. در چنین شرایطی، قانون تعارف ندارد؛ پزشک یا جراح متخلف شخصاً موظف به پرداخت دیه کامل صدمات وارد شده یا دیه نفس (در صورت فوت) به بیمار یا اولیای دم او خواهد بود. البته در صورتی که ثابت شود پزشک قبل از عمل، برائت نامه معتبر اخذ کرده و در حین جراحی نیز هیچ گونه قصور و تقصیری مرتکب نشده است، ضامن خسارات نخواهد بود.
صدور گواهی خلاف واقع توسط پزشک
یک تکه کاغذ با مهر و امضای یک پزشک، از منظر حقوق و قانون بسیار با اهمیت و با ارزش است. همین برگه می تواند سربازی را از خدمت معاف کند، کارمندی را هفته ها به مرخصی استعلاجی بفرستد، یا در پرونده های حساس نزاع و ضرب وجرح، مسیر رأی قاضی را به کلی تغییر دهد. دقیقا به دلیل همین اعتبار قانونی است که برخی افراد با پیشنهاد مبالغ وسوسه کننده، از پزشکان می خواهند تا گواهی های دروغین و سفارشی برایشان صادر کنند.
مطابق ماده ۵۳۹ قانون مجازات اسلامی، اگر پزشکی برخلاف واقعیت گواهی نامه ای صادر کند که برای معافیت از خدمت نهادهای دولتی، نظام وظیفه یا ارائه به مراجع قضایی استفاده شود، مجرم است و به شش ماه تا دو سال حبس یا جزای نقدی محکوم می شود.
کلاهبرداری در حوزه پزشکی
یکی از موضوعاتی است که قانون نیز با آن شوخی ندارد. برخی از افراد، از اعتماد مردم سوءاستفاده می کنند و از روش های گوناگون اقدام به گول زدن مردم می کنند که یکی از آنها فروش داروهای غیرمجاز که عوارض بالایی دارد، می باشد و این کار از طریق تبلیغات های اغواکننده انجام می شود.
چگونه از پزشک متخلف شکایت کنیم؟
بعد از آشنایی با جرایم پزشکی، نوبت این است که با شکایت از پزشک آشنا شوید که چه مراحلی دارد و مرجع صالح به رسیدگی کدام دادگاه می باشد؟
اگر شما شاکی هستید، اولین قدم تنظیم شکواییه است که باید تمامی نکات و اتفاقی که برایتان افتاده داخل آن درج کنید و سپس مدارکی که دارید را از طریق خدمات قضایی آن را ثبت کنید. پرونده برای انجام تحقیقات به دادسرا و نظام پزشکی ارسال می شود و در صورت تایید آنها، پرونده به دادگاه برای صدور حکم توسط قاضی فرستاده می شود.
دادگاه های عمومی، سازمان نظام پزشکی کشور و در برخی موارد خاص دادگاه انقلاب مرجع صالح برای رسیدگی به جرایم پزشکی می باشد.
در نهایت قصور پزشکی مربوط به پزشکان نمی شود و کادر درمان در صورت کوتاهی به مشکل بر می خورند و شما قبلا از هر اقدامی مشاوره بگیرید و سپس اقدام به شکایت کنید.
