آیا نوزاد من به اندازه کافی شیر میخورد؟ شیر مادر برای او کافی است یا باید از شیر خشک استفاده کنم؟ برنامه تغذیه نوزاد در روزهای اول تولد چگونه باید باشد؟ اینها از رایجترین دغدغههای مادران در روزهای ابتدایی پس از تولد نوزاد هستند. در ادامه به این سؤالات پاسخ میدهیم و نکات مهم تغذیه نوزاد را بررسی میکنیم تا با آگاهی بیشتر، بهترین تصمیم را برای سلامت و رشد فرزندتان بگیرید.
میزان شیر خشک نوزاد براساس سن، مناسب مادران و مراقبان کودک
میزان شیر خشک نوزاد بر اساس سن، وزن و شرایط جسمی او تعیین میشود و ممکن است با نظر پزشک تغییر کند. آشنایی مادران و پرستار کودک در منزل با مقدار تقریبی شیر در هر سن، به تنظیم بهتر برنامه تغذیه و رشد سالم نوزاد کمک میکند. در جدول زیر، میزان پیشنهادی شیر خشک بر اساس سن بهصورت خلاصه و کاربردی ارائه شده است.
جدول میزان شیر خشک نوزاد
جدول میزان تقریبی تغذیه نوزاد با شیر خشک به شرح زیر است:
|
سن نوزاد |
مقدار تقریبی شیر خشک در هر وعده |
تعداد دفعات در روز |
|
تازه متولد شده |
۳۰ تا ۶۰ میلیلیتر |
۸ تا ۱۲ وعده |
|
یک ماهه |
۶۰ تا ۹۰ میلیلیتر |
۷ تا ۱۰ وعده |
|
دو ماهه |
۹۰ تا ۱۲۰ میلیلیتر |
۶ تا ۸ وعده |
|
سه ماهه |
۱۲۰ تا ۱۵۰ میلیلیتر |
۵ تا ۷ وعده |
|
۴ تا ۶ ماهه |
۱۵۰ تا ۱۸۰ میلیلیتر |
۵ تا ۶ وعده |
|
بعد از شروع غذای کمکی |
۱۲۰ تا ۱۸۰ میلیلیتر |
۳ تا ۵ وعده |
میزان شیر خشک نوزاد در آغاز تولد
در ابتدای روزهای اول تولد، معده نوزاد بسیار کوچک است. از این رو حجم شیر مصرفی او کم اما تعداد دفعات بیشتر است. نوزاد معمولا در این مدت هر ۲ تا ۳ ساعت به تغذیه نیاز دارد. تنظیم سیستم گوارش این روزهای نوزاد در سلامت معده بسیار مهم است.
میزان شیر خشک نوزاد یک ماهه: در این سن فاصله بین وعدهها کمی بیشتر میشود و نوزاد خواب منظم تری در طول شبانه روز خواهد داشت.
مقدار شیر خشک نوزاد دو ماهه: دو ماهگی، زمانی است که نوزاد به الگوی تغذیه منظمتری خواهد رسید و معمولاً هر ۳ تا ۴ ساعت به شیر نیاز دارد.
میزان شیر خشک نوزاد سه ماهه: نوزاد توانایی بیشتری در کنترل گرسنگی دارد و ممکن است تعداد وعدهها کمتر اما حجم شیر بیشتر شود.
مقدار شیر خشک نوزاد ۴ تا ۶ ماهه: رفته رفته از وعدههای دریافت شیر کاسته میشود. با این حال شیر خشک همچنان منبع اصلی تغذیه به شمار میرود.
میزان شیر خشک نوزاد بعد از شروع غذای کمکی: ازتعداد وعدهها کاسته خواهد شد. در این مرحله، تعادل بین غذای جامد و شیر اهمیت زیادی پیدا میکند.
جدول تعداد دفعات شیر خوردن نوزاد در شبانه روز
در جدول زیر بازه زمانی دریافت غذا شامل شیر و غذای جامد در طول شبانه روز آورده شده است:
جدول راهنمای تغذیه نوزاد
|
موضوع |
جزئیات مهم |
|
فاصله زمانی تغذیه |
هر ۲ تا ۴ ساعت یکبار (بسته به سن، وزن و رشد) |
|
تغذیه در شب (هفتههای اول) |
بیداری تقریباً هر ۳ ساعت یکبار |
|
تغذیه در شب (با افزایش سن) |
امکان داشتن خوابهای طولانیتر |
|
نحوه برنامهریزی |
منعطف و بر اساس علائم گرسنگی نوزاد |
|
توصیه کلیدی |
پرهیز از اجبار به برنامههای سختگیرانه برای جلوگیری از بیقراری |
از کجا بفهمیم نوزاد به اندازه کافی شیر خشک خورده است؟
یکی از دغدغههای مادرن دانستن این نکته است که آیا نوزادشان سیر شده است یا خیر. در این زمینه توجه به موارد زیر راهگشاست:
- علائم سیر شدن نوزاد: نوزاد پس از تغذیه آرام میشود، دست از مکیدن برمیدارد و بهراحتی به خواب میرود. همچنین بدنش شل و راحت میشود.
- نشانههای گرسنگی نوزاد: گریه مداوم، مکیدن انگشتان، بیقراری و چرخاندن سر به دنبال سینه یا شیشه شیر از نشانههای گرسنگی هستند.
- علائم شیر خوردن بیش از حد نوزاد: نفخ، استفراغ، بیقراری بعد از شیر و دلدرد ممکن است نشانه مصرف بیش از حد شیر خشک باشد.
جدول پیمانه شیر خشک نوزاد
میزان شیر خشک نیز بایستی در مرکز توجه والدین قرار گیرد. جدول راهنمای آمادهسازی شیر خشک راهنمای خوبی خواهد بود:
|
سن نوزاد |
دفعات شیردهی در ۲۴ ساعت |
میزان شیر خشک در هر وعده (میلیلیتر) |
میزان شیر خشک در هر وعده (پیمانه تقریبی) |
|
هفته اول |
۸ تا ۱۲ بار |
۳۰ تا ۶۰ میلیلیتر |
۱ تا ۲ پیمانه |
|
هفته دوم تا چهارم |
۶ تا ۸ بار |
۶۰ تا ۹۰ میلیلیتر |
۲ تا ۳ پیمانه |
|
۲ ماهگی |
۵ تا ۷ بار |
۱۲۰ تا ۱۵۰ میلیلیتر |
۴ تا ۵ پیمانه |
|
۴ ماهگی |
۵ تا ۶ بار |
۱۵۰ تا ۱۸۰ میلیلیتر |
۵ تا ۶ پیمانه |
|
۶ ماهگی (شروع غذای کمکی) |
۴ تا ۵ بار |
۱۸۰ تا ۲۴۰ میلیلیتر |
۶ تا ۸ پیمانه |
|
۷ تا ۱۲ ماهگی |
۳ تا ۴ بار |
۲۰۰ تا ۲۴۰ میلیلیتر |
۷ تا ۸ پیمانه |
آیا میتوان شیر خشک را جایگزین شیر مادر کرد؟
شیر مادر گزینهای عالی برای تغذیه نوزاد به شمار میرود، اما گاهی میتوان از شیر خشک نیز به جای شیر مادر بهره گرفت. در برخی خانوادهها، برای تأمین کامل نیازهای تغذیهای نوزاد، ترکیب شیر مادر و شیر خشک ترکیبی مناسب است. البته لازم است این ترکیب و مبزان آن معمولاً با نظر پزشک انجام میگیرد. اگرچه شیر خشک دسترسی آسانتری دارد اما آنتیبادیها و مواد محافظتی طبیعی کمتری نسبت به شیر مادر در آن موجود است.
انواع شیر خشک نوزاد و تفاوت آنها
نوزادان گاهی پس از مصرف شیر خشک با حساسیت های گوناگونی روبه رو میشوند و همین موضوع سبب می شود تا انواع گوناگونی از شیر خشک برای نوزادان با حساسیت های گوناگون تولید شود که در این بخش نمونهای این شیر خشک ها را معرفی کرده ایم:
شیر خشک معمولی
این نوع شیر خشک مواد مغذی، ویتامینها و پروتئینهای مورد نیاز رشد نوزاد را در خود دارد و تا حد زیادی به ترکیبات شیر مادر نزدیک است.
شیر خشک ضد رفلاکس
شیر خشک ضد رفلاکس یکی دیگر از انواع شیر خشک است که برای نوزادانی که دچار برگشت شیر، استفراغ یا رفلاکس معده میشوند طراحی شده است
شیر خشک مخصوص نوزادان حساس
برخی نوزادان به پروتئین شیر گاو حساسیت نشان میدهند یا سیستم گوارشی آنها نسبت به شیر خشک معمولی حساسیت دارد. شیر خشکهای مخصوص نوزادان حساس تولید شده که هضم آن ها آسانتر است و آلرژی، نفخ یا دلدرد را به حداقل میرساند.
نقش پرستار کودک سفیر آرامش در مراقبت تغذیهای نوزاد
در سفیر آرامش، پرستاران کودک پیش از شروع فعالیت، آموزشهای تخصصی و کاربردی در زمینه مراقبت از نوزادان و کودکان را دریافت میکنند و به همین دلیل با اصول صحیح تغذیه، رشد و مراقبت از کودک بهخوبی آشنا هستند. این پرستاران با توجه به سن، وزن و شرایط جسمی نوزاد، راهنماییهای لازم را برای تنظیم برنامه تغذیه مناسب ارائه میدهند و والدین را در تشخیص نشانههای گرسنگی، سیری یا بیقراری کودک یاری میکنند تا از تغذیه بیش از حد یا ناکافی جلوگیری شود. همچنین نحوه صحیح تهیه شیر خشک، میزان مناسب آب و روش استریل کردن شیشه شیر از جمله مواردی است که پرستاران سفیر آرامش بهطور کامل بر آن تسلط دارند. در صورت نیاز خانواده، خدمات مراقبت شبانهروزی نیز ارائه میشود تا والدین با اطمینان خاطر بیشتری به امور روزمره خود رسیدگی کنند و آرامش بیشتری را در کنار فرزند خود تجربه کنند.



